Genealogie Homan

Het wapen van de familie Homan

De oudst bekende afbeelding van het familiewapen Homan komt voor op het portret van Johan Homan uit 1648 in de voormalige pastorie van de Broerkerk te Groningen. Het wapen is daar afgebeeld in goud kleur met een witte ketelhaal en groene bladeren.

Wapen Homan, detail portret Johan Homan van 1648¹

Een gestileerde versie van het wapen is gepubliceerd in de Genealogie Homan door H.J. Dik en Vleer. Dit is hieronder weergegeven.

Wapen Homan²

In het Nederlands Patriciaat wordt het wapen beschreven als: I. In goud een zwarte schoorsteenhaal II. In goud drie groene langwerpige spitse hulstbladeren.

Dat beide wapenhelften dezelfde kleur hebben is ongebruikelijk in de heraldiek. Het valt te betwijfelen of de bladeren in het Homan wapen hulstbladeren zijn zoals beschreven in het Nederlands Patriciaat. Gezien de vorm van de afgebeelde bladeren zijn hier eerder eikenbladeren in te herkennen. Traditioneel worden alle gebinten van een huis of schuur van eikenhout gemaakt. In stukken van de Etstoel kan men talloze processen vinden over het bezit van eikenbomen, ook dit geeft aan dat de eik en het bezit daarvan belangrijk was. De eik staat voor bezit van bos (of land). Dit zal de reden geweest zijn voor de familie Homan om de eik als deel van het familiewapen te gebruiken.

De ketelhaal in het familiewapen Homan symboliseert een haardstede, ofwel het bezit van een huis of hoeve. De ketelhaal wordt ook door bijvoorbeeld de Drentse familie Huising als familiewapen gebruikt. Een ketelhaal of schoorsteenhaal is een haak aan een ketting met een verstelmechanisme, waaraan een kookpot boven het haardvuur gehangen kan worden. Door de haak te verstellen kan men de hoogte van de pot of ketel boven het vuur regelen, en daarmee de temperatuur.

Een variant van het Homan wapen is te vinden op de torenklok van Anloo. Hierbij zijn de eikenbladeren vervangen door een korenaar. Dit wapen is gebruikt door Barelt Julsing Jans Homan (Xb). De symboliek van de korenaar is dezelfde als de symboliek van de eikenbladeren, namelijk het bezit van land. De beide varianten staan afgebeeld in: Familiewapens Drenthe, Friesland, Groningen door P. Bultsma, G.A. Brongers, A.B. Dull tot Backenhagen. Zie de afbeeldingen onder.

Wapens Homan³

Wapens Homan en waarschijnlijk Zeper, op de toegangspoort van landgoed Overcinge.

Deze stenen wapenhouders zijn waarschijnlijk afkomstig van een theekoepel uit Groningen, en later verplaatst naar Overcinge.

Familiewapen van Barelt Homan (Xb) op de kerkklok van Anloo⁴

Wapen Homan als houtsnede op kapstok⁵

Wapen Homan op het zilveren zegel van Jan Barelts Homan (XIb) . Dit zegel is door Jan Barelts Homan als schulte van Anloo, Gieten en Zuidlaren gebruikt voor het zegelen van officiële stukken.

Het wapen van de familie Homan is ook gebruikt als inspiratie voor het wapen van de gemeente Vries.

Wapen gemeente Vries⁶